Docenten aardrijkskunde, biologie, economie, natuurkunde vmbo 2-4, havo 2-5, vwo 2-6 CursussenWorkshops

Cursus Conceptueel modelleren

Systeemdenken is een belangrijke vaardigheid voor het begrijpen en oplossen van complexe problemen (klimaat, voedselvoorziening, natuurbeheer, recessie, etc.). Met behulp van Dynalearn (https://www.dynalearn.eu/) kunnen leerlingen actief werken aan hun conceptuele begripsontwikkeling van systemen door het maken van kwalitatieve computermodellen. In het vierjarige project Denker (https://denker.eu/) zijn samen met leraren en lerarenopleiders diverse lessen ontwikkeld voor Dynalearn. Uitgangspunt van het project is om een didactiek te ontwikkelen, gericht op het aanleren van systeemdenken, welke direct aansluit bij het huidige curriculum van het voortgezet onderwijs, o.a. biologie, natuurkunde, aardrijkskunde en economie.

Deze cursus is bedoeld voor docenten die meer willen weten over conceptueel modelleren en zelfstandig bestaande lessen in de les willen uitvoeren.

De cursus richt zich op het kennismaken met niveau 2, 3, 4 (basis en uitgebreid) van conceptueel modelleren in DynaLearn. Elke bijeenkomst staat er een volgend niveau centraal. Er is steeds een introductie op het betreffende niveau en we gaan concreet aan de slag met het lesmateriaal.

 

Bijeenkomst 1:

Docenten leren conceptueel modelleren op niveau 2. Er is een introductie over conceptueel modelleren als didactische vorm. Vervolgens maken docenten gezamenlijk een model op niveau 2 aan de hand van de lesbrief. We bespreken deze activiteit na en ten slotte kiezen docenten voor een lesbrief op niveau 2 die ze als verwerkingsopdracht maken.

 

Bijeenkomst 2:

Docenten leren conceptueel modelleren op niveau 3. We starten met een nabespreking van de verwerkingsopdracht. Vervolgens maken docenten gezamenlijk een model op niveau 3 aan de hand van de lesbrief. We bespreken deze activiteit na en ten slotte kiezen docenten voor een lesbrief op niveau 3 die ze als verwerkingsopdracht maken.

 

Bijeenkomst 3:

Docenten leren conceptueel modelleren op niveau 4 (basis). We starten met een nabespreking van de verwerkingsopdracht. Vervolgens maken docenten gezamenlijk een model op niveau 4 aan de hand van de lesbrief. We bespreken deze activiteit na en ten slotte kiezen docenten voor een lesbrief op niveau 3 die ze als verwerkingsopdracht maken.

 

Bijeenkomst 4:

Docenten leren conceptueel modelleren op niveau 4 (uitgebreid). We starten met een nabespreking van de verwerkingsopdracht. Vervolgens maken docenten gezamenlijk een model op niveau 4 aan de hand van de lesbrief. We bespreken deze activiteit na en maken afspraken over wensen om op eigen school lessen te gaan gebruiken.

Conceptuele modellen beschrijven het gedrag van dynamische systemen, zonder gebruik te maken van precieze kwantitatieve informatie. In plaats daarvan wordt gebruik gemaakt van kwalitatieve beschrijvingen van causale relaties (bijvoorbeeld een positief proportioneel verband), waarden (bijvoorbeeld nul, positief, maximaal) en veranderingen (bijvoorbeeld afnemend, constant, toenemend) van grootheden. Om het gedrag van het systeem te bepalen kan een simulatie worden uitgevoerd.

Dynalearn (https://www.dynalearn.eu/) heeft een kwalitatief vocabulaire dat bestaat uit verschillende soorten ingrediënten om dynamische systemen te beschrijven. Leerlingen krijgen deze ingrediënten stapsgewijs aangeleerd aan de hand van niveaus in de software. De software ondersteunt vijf niveaus, en elk opeenvolgend niveau voegt nieuwe ingrediënten toe om steeds complexer systeemgedrag te beschrijven.

In het vierjarige project Denker (https://denker.eu/) zijn lesactiviteiten (bijv. spermatogenese, kracht en beweging, marktwerking,) ontwikkeld voor de onderbouw en de bovenbouw van vmbo, havo en vwo. Tijdens een lesactiviteit (van ongeveer 2 lesuren) maken leerlingen met behulp van Dynalearn conceptuele modellen waarbij het leren van vakinhoudelijke doelen en systeemdenken hand in hand gaan.

Deze cursus is op aanvraag te boeken bij Bert Bredeweg en Macro Kragten: m.kragten@hva.nl

De cursus kan worden aangeboden op de HvA voor individuele deelnemers (minimaal 6) of op een school zelf met minimaal 3 deelnemers van verschillende secties.