18 mei Leve de Biologie!
Hoe ontwikkelt één bevruchte eicel zich tot een complex organisme? Hoe bepaalt het gedrag van cellen het gedrag van het organisme, en andersom? Hoe gebruiken onderzoekers
computermodellen om ecologische processen te leren begrijpen?
Tijdens Leve de Biologie! duiken we in UvA-onderzoek dat aansluit bij diverse onderwerpen uit het examenprogramma Biologie. Laat je inspireren door de nieuwste ontwikkelingen in het biologisch onderzoek op alle organisatieniveaus.
Leve de Biologie! is het jaarlijkse evenement voor biologiedocenten en nieuwsgierige leerlingen uit 5 en 6 vwo. Een dag vol wetenschap, workshops en ontmoetingen op Amsterdam Science Park.
Ook interessant voor leerlingen
Voor leerlingen die een liefde voor biologie hebben is Leve de Biologie! ook interessant. Ze verkennen het Amsterdam Science Park, komen rechtstreeks in contact met wetenschappers en leren veel door de lezingen bij te wonen. Neem dus vooral je gemotiveerde leerlingen mee! Deelname (inclusief lunch) is gratis.
Programma
09.30 – 10.00 uur Inloop
10.00 -10.05 uur Welkom en opening door Lutz Lohse
10.05 – 11.oo uur Lezing 1 Ontwikkelingsbiologie op alle organisatieniveaus door Prof. dr. Martijn Rep
11.15 0 12.15 uur Keuzeworkshops
12.15 – 13.00 uur Pauze
13.00 – 14.00 uur Lezing 2 Het darmmicrobioom van een watervlo als model door Dr. Marjolein Bruijning
14.00 – 15.00 uur Keuzeworkshops
15.15 – 16.15 uur Lezing 3 door Prof. dr. Jan Hindrik van Ravensloot
16.15 uur Borrel en afsluiting
Lezingen
Lezing 1 Ontwikkelingsbiologie op alle organisatieniveaus door Prof. dr. Martijn Rep
Het leven draait om ontwikkeling en gedrag. Hoe kan een enkele cel zich ontwikkelen tot een complex organisme? Hoe bepaalt het gedrag van cellen het gedrag van het organisme, en andersom: het organisme het gedrag van cellen? Dezelfde vragen stelt de biologie op het niveau van moleculen in relatie tot cellen, en organismen in relatie tot ecosystemen.
In een presentatie over ontwikkeling van dieren zullen een aantal fundamentele inzichten worden gedeeld over hoe een bevruchte eicel zich tot een organisme ontwikkelt, en wat dit ons ook leert over evolutie van het leven.
Lezing 2 Het darmmicrobioom van een watervlo als model door Dr. Marjolein Bruijning
Vrijwel alle planten en dieren leven in nauwe samenwerking met microben. Ze zijn onmisbaar voor gezondheid en ontwikkeling, zoals in ons eigen darmmicrobioom, maar kunnen ook ziekten veroorzaken. Wat betekenen zulke verborgen samenwerkingen voor het leven en de evolutie van hun gastheren? In deze lezing onderzoeken we dat aan de hand van een klein maar belangrijk zoetwaterdiertje: de watervlo.
Lezing 3 Neurologisch onderzoek naar bewegingsstoornissen door Prof. dr. Jan Hindrik van Ravensloot (Amstermdam Universitair Medisch Centrum)
Maak kennis met het neurologisch onderzoek van Amsterdam UMC. Drie belangrijke onderzoekslijnen worden uitgelicht: infectie & inflammatie, cerebrovasculaire aandoeningen en bewegingsstoornissen. Aan de hand van aansprekende voorbeelden zie je waarom daar onderzoek naar gedaan wordt. Daarbij staan bewegingsstoornissen, zoals de ziekte van Parkinson, extra in de schijnwerpers.
Workshops
Workshops ronde 1
Springend DNA als hulpmiddel om bloemkleur te veranderen door Dr. Esther Senden
Petunia bevat een groot aantal actieve transposons: stukjes DNA die zich door het genoom kunnen verplaatsen. Wanneer zo’n transposon zich in een gen invoegt, kan het een mutatie veroorzaken die het uiterlijk van de plant verandert, bijvoorbeeld de bloemkleur.
Door deze mutanten genetisch te transformeren, kunnen we de functie van uiteenlopende genen onderzoeken. Ons onderzoek richt zich in het bijzonder op de mechanismen die bloemkleur en kleurpatronen bepalen.
Tijdens deze interactieve lezing in de UvA-kassen bekijken we een bijzondere collectie petuniamutanten van dichtbij. Je leert de verschillende mutanten herkennen en ontdekt hoe we ze inzetten om uiteenlopende wetenschappelijke vragen te beantwoorden.
Kankeronderzoek door Prof. dr. Renee van Amerongen
Hoe worden complexe, driedimensionale weefsels opgebouwd en in stand gehouden? In deze workshop ontdek je hoe celdeling, differentiatie en gerichte celbewegingen samen zorgen voor de ontwikkeling van meercellige organismen, waaronder de mens. Aan de hand van actueel onderzoek naar borstkanker en vroege embryonale ontwikkeling verbinden we fundamentele celbiologie met thema’s rondom gezondheid.
Keuzeworkshops ronde 2
Modelleren van infectieziekten door Dr. Marjolein Bruijning
Hoe kunnen we voorspellen wat er gebeurt met een natuurlijke populatie als de omgeving verandert? En hoe helpen wiskundige modellen ons om ecosystemen beter te begrijpen? In deze workshop ontdek je hoe ecologen modellen gebruiken naast veldwerk en experimenten. Je leert hoe je een eenvoudig ecologisch model opzet, wat je ermee kunt onderzoeken en welke beperkingen modellen hebben. Vervolgens ga je zelf aan de slag met het SIR-model, een eenvoudig model dat beschrijft hoe een infectie zich door een populatie kan verspreiden.
Ecologisch modelleren in één lesuur door Nicola Tien
Doelgroep: docenten
In deze workshop maak je kennis met praktisch lesmateriaal over modelleren dat leerlingen helpt om ecologische processen beter te begrijpen. Het lesmateriaal borduurt voort op en verdiept basisstof over populatiebiologie in het 4 vwo-lesboek van Biologie voor Jou: exponentiële groei, draagkracht en predator-prooi-interacties. De focus van de opdrachten ligt op het leren begrijpen van deze drie ecologische processen. Als bijkomstigheid leert de leerling meerdere vaardigheden van het proces van modelleren, zoals modeluitkomsten interpreteren en de kracht en beperkingen van verschillende modellen inzien: onderdelen van de algemene vaardigheid modelvorming van het examenprogramma. De opdrachten zijn binnen één lesuur uitvoerbaar, vragen geen voorbereiding en worden uitgevoerd in al grotendeels opgebouwde modellen in Excel.
DNA – Precision medicine (precisiegeneeskunde) – Melanie Rosenhart
Doelgroep: studenten
Tijdens deze workshop ga je aan de slag met labvaardigheden van DNA-onderzoek (gels gieten, pipeteren en gelelectroforese runnen), zoals dat wordt toegepast in bijvoorbeeld precisiegeneeskunde. Bij sommige ziektebeelden zoals kanker, zeldzame aandoeningen, hart- en vaatziekten en neurologische aandoeningen wordt er gebruik gemaakt van deze precisiegeneeskunde. Wat is dit en waarom, wordt tijdens deze workshop uitgelegd.